بررسی تطبیقی قاعده ی ملازمه میان احکام عقلی و احکام شرعی در فقه امامیه و عامه

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای حقوق خصوصی، استادیار و هیئت علمی حقوق دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشجوی دکترای حقوق خصوصی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

در این مطالعه سؤال این است که آیا افعال و کردار آدمی بدون اینکه شارع درباره آنها اظهارنظری کند، فی ذاته دارای ارزش و متصّف به خوب و بد می باشد؟ یا اعمال
انسان فی ذاته نه خوب هستند و نه بد، بلکه خوبی و بدی آنها بستگی به نظر شارع دارد؟ آیا ملازمه ای بین حکم عقل و حکم شرع وجود دارد؟ آیا اگر عقل به حسن و یا قبح کاری
حکم داد، آیا همان عقل حکم میکند به اینکه لازمه ی این حکم آن است که شرع هم بر طبق آن حکم کند یا نه؟ به تعبیر دیگر آیا "کلُّ ما حکم به العقل حکم به الشرع" صادق است؟ علمای خاصه و عامه در باره حسن و قبح افعال در این که حکم کننده به حسن و قبح، عقل است یا شرع، اختلاف نظر دارند. در بررسی مقارن سعی شد قاعده ای با کاربرد کلامی و اصولی و فقهی که در سکوت حقوق و قوانین امروزه نیز کارایی دو چندانی یافته و در مناطق فراغ می تواند مورد استفاده باشد، تفقّه شود. در این مقاله برآنیم که بدین سئوال ها پاسخ داده شود و کارایی قاعده را در علوم مختلف بیان کنیم. بطورموجز و مختصر می توان گفت: همانگونه که عقل حسن و قبح فعلی را درک میکند، این امر را نیز درمییابد که آن فعل نزد شارع همان حکم را دارد؛ زیرا در صورت جایز دانستن مخالفت شارع با عقل، یا باید خطا و اشتباه را به خداوند نسبت دهیم یا به عقل و هر دوی اینها غیرممکن است و با اثبات ملازمه ی بین حکم شرع با عقلِ سلیم به بیان وجود مصادیق فراوانی از اعمال این قاعده در قوانین پرداختیم. این قاعده علاوه بر مباحث اخلاقی و کلامی در علم حقوق امروز نیز کارایی دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparative Study of the Principle Between Ruling and Shariah Judgments in Imamite and Public Jurisprudence

نویسندگان [English]

  • rasoul mazaheri kohanestani 1
  • abbas niazi 2
چکیده [English]

In this study, the question is whether human actions and deeds are worthy and good to good and bad without being accountable to them. Or actions
Human beings are neither good nor bad at all, but their good and bad depends on the person's opinion. Is there a connection between the wisdom and the religious order? If the reason is good or good
He ruled, does the same wisdom rule that the decree is required by the Shari'a according to it? In other words, is "the whole of our judgment for the judgment of Allah" is true? Special scholars and public opinion on the virtue of verbs in which the judge disputes good and evil, reason, or shariah. In a coincidence study, a rule with verbal and principled jurisprudence has been tried, which can be exploited in the silence of laws and laws of today, and can be used in recreational areas. In this paper, we are going to answer these questions and explain the efficiency of the rule in various sciences. It can be said briefly and concisely that, as it understands the wisdom of the present goodness, it also recognizes that the verb has the same verdict with the accuser because, if it is permissible to discriminate against wisdom, or to make a mistake and error We attribute either to reason and to both of them impossible, and with the affirmation of the connection between the ruling of Shari'a with common sense, we have expressed the existence of many examples of the application of this rule in the law. This rule is effective in addition to the ethical and theological issues in today's law of law.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hassan
  • Ghob
  • Aql
  • Imam
  • Ash'ar
  • Mu'tazilites