کیفر گریزی از منظر سیاست جنایی قضایی؛ از تأملات نظری تا ملاحظات عملی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی و استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی گروه حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج.

2 فارغ التحصیل رشته جزا و جرم شناسی از دانشگاه آزاد واحد کرج

10.22108/law.2020.126663.1073

چکیده

کیفرگریزی به معنای گریز از کیفردهی یا کیفرگزینی توسط مقام قضایی و افتراق بین کیفر قانونی و قضایی و سیاست جنایی قضایی به مفهوم امروزی آن ناظر به چگونگی سامان‌دهی ساختار محاکم قضایی و به‌کارگیری نظام‌مند دادرسان است. لذا ازجمله مواردی که ضابطه‌مند ساختن ساختار حاکم بر محاکم قضایی را از رهگذر اتخاذ یک سیاست جنایی قضایی واحد و منسجم می‌طلبد، پیش‌بینی تدابیری است که مداخله ملاحظات قضایی را در نظام کیفردهی به حداقل ممکن رسانده و موجبات تبعیت قضات را از الزامات حاکم بر نحوه کیفردهی هم از حیث نوع و هم میزان کیفر فراهم آورد و محاکم قضایی را از گرایش به سمت کیفرگریزی منصرف ساخته و آنان را پایبند به حدودوثغور کیفرهایی نماید که قانون‌گذار در مرحله کیفرگذاری مقدر داشته است؛ اما سؤالی که مطرح می‌گردد این است که ورود تفاسیر و مصلحت‌های قضایی دادرسان و استفاده آنان از تأسیسات ارفاقی چه رابطه‌ای با کیفرگریزی و تضییع کارکردهای کیفر دارد؟ در نوشتار حاضر نگارندگان می‌کوشند تا با روش توصیفی و تحلیلی منابع و ساختار قضایی موجود در وهله نخست عوامل تأثیرگذار بر شیوه کیفر گریزی در محاکم قضایی و سپس تأسیسات ارفاقی مندرج در قانون مجازات اسلامی را از حیث نقش آن‌ها در کیفرگریزی محاکم قضایی موردبررسی و راهکارهای پیشگیری از آن را مطرح نمایند. بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر ارتباط نزدیکی بین موارد یادشده مانند مصلحت‌گرایی و تفاسیر قضایی در کیفرگریزی قضایی و عدم تحقق عدالت و امنیت عمومی وجود داشته و باعث به وجود آمدن نوعی عدالت اتفاقی، صوری کردن مجازات و جدایی از اهداف کیفردهی می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Impunity from the Perspective of Criminal Justice Policy; From Theoretical Reflections to Practical Considerations

نویسندگان [English]

  • amir samavati pirouz 1
  • hassan bigdeli 2
1 a member of the scientific board and Assistant Professor, Faculty of Law and Political Science, criminal law and criminology department, Islamic Azad University, Karaj Branch.
2 a member of the scientific board and Assistant Professor, Faculty of Law and Political Science, criminal law and criminology department, Islamic Azad University, Karaj Branch.
چکیده [English]

Impunity means the evasion of punishment or legislative by a judicial authority and the segregation between legal and judicial punishment and criminal justice policy in its modern sense which refers to how the structure of the courts is organized and the systematic use of judiciary. Therefore, one of the cases that requires standardization of the governing structure of the courts through the adoption of a single and coherent judicial criminal policy, is the provision of measures that minimize the interference of judicial considerations in the punishment system and cause judges to comply with the governing requirements that provides both in terms of the type and amount of punishment, and discourages the courts from limits & boundaries & the legislature has determined at the legislation stage. But the question that arises is that what does the entrance of interpretations and judicial policy of judges and their use of ex gratia facilities have to do with impunity and the denial of the functions of punishment? In the present article, the authors try to use a descriptive and analytical method of resources and judicial structure in the first place to influence the factors affecting the method of impunity in the courts and then the facilities provided in the Islamic Penal Code in terms of their role in impunity of the courts & propose solutions to prevent it. According to the findings of the present study, there is a close relationship between these cases such as expediency and judicial interpretations in judicial impunity and the lack of justice and public security, and causes a kind of incidental justice, formalization of punishment and separation from the purposes of punishment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Impunity
  • Judicial System
  • Expediency
  • Judicial Interpretations